Tips en ondersteuning voor executieve functies
Heeft je kind moeite met plannen, opruimen of op tijd klaarstaan? Dan spelen executieve functies hierbij waarschijnlijk een rol. Dit
Heeft je kind moeite met plannen, opruimen of op tijd klaarstaan? Dan spelen executieve functies hierbij waarschijnlijk een rol. Dit zijn de denkvaardigheden die we nodig hebben om te organiseren, te plannen en impulsen te beheersen. Gelukkig kun je als ouder of leerkracht veel doen om deze vaardigheden te versterken! In deze blog geven we praktische tips en laten we zien hoe visuele hulpmiddelen, zoals pictogrammen, kunnen helpen bij structuur en zelfstandigheid.
Wat zijn executieve functies?
Executieve functies werken als de ‘dirigent’ van ons brein en helpen bij taken zoals:
✅ Plannen en organiseren
✅ Concentreren en afleidingen negeren
✅ Op tijd beginnen aan een taak
✅ Emoties reguleren
✅ Onthouden wat je moet doen
Veel kinderen (en volwassenen!) vinden deze vaardigheden lastig, vooral als ze ADHD, autisme of leerproblemen hebben. Daarom kan het helpen om structuren te bieden die overzicht en voorspelbaarheid creëren.
Praktijkvoorbeelden
1. Maak de dag voorspelbaar met een planbord
Kinderen hebben baat bij een duidelijke dagstructuur. Een planbord met pictogrammen helpt om overzicht en voorspelbaarheid te bieden. Door activiteiten in kleine stappen op te delen, weet je kind precies wat er komt.
🕙 Ochtend: Ontbijten – Fietsen – School
🕕 Middag: Lunchen – Buiten spelen – Boodschappen
🕛 Avond: Avondeten – Douchen – Lezen – Naar bed
🎯 Tip: Bespreek samen de dagindeling en laat je kind pictogrammen verplaatsen of omdraaien na een activiteit.
2. Ziekenhuisbezoek voorspelbaar maken
Een ziekenhuisbezoek kan spannend zijn, maar een duidelijke planning helpt om overzicht en rust te creëren. Door de stappen vooraf te visualiseren, weet een kind precies wat het kan verwachten.
🏥 Ziekenhuis – Binnenkomst en aanmelden
🩺 Dokter – Gesprek en onderzoek
💉 Bloedonderzoek – Prikken en wachten op uitslag
🎒 School – Terug naar school of naar huis
🎯 Tip: Laat je kind een pictogram omdraaien na elke stap. Dit helpt om grip op de situatie te krijgen en geeft een gevoel van controle.
3. Maak opruimen leuk en overzichtelijk
Veel kinderen vinden opruimen lastig omdat ze niet weten waar te beginnen. Visuele reminders helpen om taken in kleine stapjes te verdelen.
🛏️ Voorbeeld voor kamer opruimen:
📦 1. Kleren opruimen
🧺 2. Knuffels opruimen
🧹 3. Schoenen opruimen
🌀 4. Stofzuigen
🎯 Tip: Hang een pictogram op de kast of deur als visuele herinnering. Dit maakt de taak overzichtelijker en geeft structuur.
4. Gebruik beloningen om motivatie te vergroten
Executieve functies verbeteren kost tijd, dus beloningen kunnen helpen om je kind gemotiveerd te houden.
🏆 Methode:
⭐ Geef een visuele beloning (zoals een ster of sticker) als je kind een taak goed uitvoert.
⭐ Bij vijf sterren: een kleine beloning, zoals een extra speeltijd of samen iets leuks doen.
🎯 Tip: Kies samen met je kind een passende beloning om de motivatie hoog te houden.
Welke executieve functies worden getraind?
